محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1430

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

نياورده راه گريز پيش گرفت و به تفليس آمده خواهر و زوجهء خود را برداشته به كارتيل رفت و عساكر منصوره تفليس را متصرّف شدند و پانزده هزار نفر را در اينجا اسير كردند و از تفليس رايت انتهاض به طرف گنجه افراشتند و از گنجه به مغان آمدند - هم در اين اوقات مصطفى خان دولّو كه مأمور دفع مصطفى خان شيروانى بود شيروان را مسخّر نمود و به او امر فرمودند كه به محمّد حسن خان حاكم شكّى كه با برادرش سليم خان كدورت و نزاعى كرده و پناه به حضرت همايون آورده اعانت و امداد نمايد و او را در حكومت خود مستقل سازد ، و مقارن ورود مصطفى خان به آق‌داش حاجى سعيد و جمعى از اعيان آن نواحى به دربار همايون از دست مصطفى خان قاجار شاكى شدند كه به كدخدايان شيروان تعدّى نموده و بدون جرم اموال آنها را گرفته لهذا مصطفى خان را معزول و احضار فرمودند و عليقلى خان را به جاى او مأمور نمودند و مصطفى خان را در مراجعت در عرض راه سواران خان چوپان بكشتند ، حضرت شهريارى در دفع فساد شيروانيان به عليقلى خان تأكيد فرمودند و مصطفى خان شيروانى چون چاره جز اطاعت نديد ربقهء بندگى را به گردن گرفته متقبّل خراج و ماليات گرديد و عليقلى خان پس از انتظام امور شيروان به اردوى همايون معاودت نمود و موكب ظفر كوكب حضرت شهريارى نيز عزيمت بازگشت به طهران فرمود . ( افغانستان ) - در اين سال تيمور شاه ابن احمد شاه افغان بعد از سى سال سلطنت وفات يافت و شاه زمان پسرش به جاى او به امارت نشسته استقلال بهمرسانيد . اروپا - ( آلمان ) - هاهنمان طبيب ساكسى معالجهء امراض را به مثل قرار و رواج داد ، و فرنگيها اين قسم معالجه را هوم‌اپات‌هى مىنامند . اين قسم معالجه شبيه است به دفع فاسد به افسد . ( ساير ممالك اروپ ) - انگليسها جزاير مارتينيك را از تصرّف فرانسه‌ها خارج مىسازند - جزيرهء كرس متعلّق به فرانسه را نيز پااولى نام بر ضدّ فرانسه‌ها شورانده مىخواهد از تصرّف آنها منتزع گردد - سفاين انگليس بعضى بنادر اين جزيره را متصرّف‌اند - عساكر اسپانيول كه به